هەردوو بەشی زمانی كوردی لەكۆلیژی زمانی زانكۆی بەغداد و كۆلیژی پەروەردەی ئیبن روشد بۆ زانستە مرۆییەكان لەبەردەم هەڕەشەی داخستندان بەهۆی نەبوونی مامۆستا و وانەبێژ، بەو هۆكارە ماوەی سێ ساڵە هەردوو بەشەكە لەتوانایاندا نییە قوتابی وەربگرن، بۆیە بڕیاریانداوە تا چارەسەركردنی كێشەكەیان بەشەكانیان رابگرن و ئەم ساڵ دوایین ساڵ بێت كە دەرچووەكانیان بتوانن بڕوانامە لەو دوو بەشە بەدەست بهێنن.

ساڵی 1959 یەكەم بەشی خوێندنی زمانی كوردی لەكۆلیژی ئەدەبیاتی زانكۆی بەغداد دامەزرا، ئەم بەشە بەتەنیا لەسەر ئاستی عێراق نا، بەڵكو لەسەر ئاستی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست یەكەم بەشی خوێندنی ئەكادیمی زمانی كوردییە لەزانكۆ.


ساڵی 1974 كاتێك كۆلیژی پەروەردەی ئیبن روشد دامەزرا لەنێو بەشە زانستییەكانیدا بەشی خوێندنی زمانی كوردی كرایەوە، دواتر بەشی خوێندنی زمانی كوردی لەكۆلیژی ئەدەبیاتەوە گواسترایەوە بۆ ئەو بەشە نوێیە، لەساڵی 2003 دوای رووخانی رژێمی بەعس لەعێراق، بەشی زمانی كوردی لەكۆلیژی زمان بەكاتی خوێندنی بەیانیان و ئێواران كرایەوە، لەو قۆناغە تواندرا بەشی ئێواران لەكۆلیژی پەروەردەی ئیبن روشدیش بكرێتەوە.
بەشی زمانی كوردی لەزانكۆی بەغداد هەوێنی دامەزراندنی بەشەكانی دیكەی زمانی كوردیبوو لەزانكۆكانی كوردستان، دەیان نوسەری پێشەنگی بواری ئەدەب و رۆژنامەوانی و وەرگێڕ لەرێگای خوێندنی ئەم بەشەوە دروستبوون و ناسران، تواندرا چەندین لێكۆڵینەوەی ئەكادیمی زمانەوانی و ئەدەبی پێشكەش بكرێت.


ئەوان بۆ نەوە لەدوای نەوە، بوونە بەشێكی زیندووی گەشەسەندنی زانستی زمان و ئەدەبیاتی ئێمە.
تاوانێكی گەوریە ئەم بەشانە دابخرێن كە جگە لەمێژوویان هێشتا قوتابی هەن خواستیان بۆ خوێندن لەم بەشانە هەیە، بەڵام زەمینەی زانستی لەبەر نەبوونی مامۆستا ئامادەیی نییە.
نوێنەرانی نەتەوەی كورد لەئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق و حكومەت لەساڵانی رابردوو ویستویانە خاوەندارێتی میدیایی هەندێك دۆسیە بكەن كە لەهەر خولێكدا لەبازاڕی سیاسی دووبارەیان كردۆتەوە، بەبێ ئەوەی پرسی خوێندن بەزمانی كوردی وەك زمانی فەرمی دەوڵەت بەشێك بووبێت لەكارەكانیان، بۆیە لەئاستی وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا ساڵ لەدوای ساڵ كێشەكان ئاڵۆزتر و خوێندن بەزمانی دایك قورستربووە، لە كاتێكدا بەپێی ماددەی 4ی دەستووری عێراق و هەردوو یاسای ژمارە 6ی ساڵی 2014ی زمانە فەرمییەكانی هەرێم و یاسای ژمارە 7ی ساڵی 2014ی زمانە فەرمییەكانی عێراق جگە لەمافی خوێندن بەخۆڕایی، پێویستە مافی خوێندنی نەتەوەكان بەزمانی دایك دەستەبەر بێت.


وەزارەتی خوێندنی باڵای حكومەتی هەرێم بەكردنەوەی دەروازەكانی چارەسەر بۆ دابینكردنی ستافی زانستی هەردوو بەشەكە، دەتوانێت بەهەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی خوێندنی باڵای عێراق كێشەكە چارەسەر بكەن، بەپێچەوانەوە رێگایەكی تر نییە بۆ دەربازبون لەبەرپرسیارێتی لێكەوتەكانی داخستنی ئەو بەشانە.

نیاز عەبدوڵڵا